Middeleeuwen

De middeleeuwen is de benaming voor het tijdvak uit de Westerse geschiedenis tussen het einde van de oudheid en het begin van de vroegmoderne tijd. Hoewel er onder historici onenigheid bestaat over de precieze afbakening van de periode, worden de middeleeuwen traditioneel gesitueerd tussen de 5e en de 15e eeuw. Als beginpunt wordt vaak gekozen voor de plundering van Rome in 476, die het definitieve einde van het West-Romeinse Rijk betekende.

Vervolgens worden de middeleeuwen opgedeeld in drie afzonderlijke periodes:

  • Vroege Middeleeuwen (500-1000)
  • Hoge Middeleeuwen (1000-1250)
  • Late Middeleeuwen (1250-1500)

De periode van de middeleeuwen wordt onder meer gekarakteriseert door de opkomst van het christendom en de voorlopers van de moderne staten. Tevens vonden er in dit tijdsvak veel militaire conflicten plaats, waaronder de Honderdjarige oorlog tussen Engeland en Frankrijk (1337-1453). Met de opkomst van het humanisme en de renaissance in de 14e en 15e eeuw kwamen de middeleeuwen ten einde en begon de nieuwe tijd.

Middeleeuwse heidense gemeenschappen aan de Oostzeekust importeerden paarden uit naburige christelijke landen om te offeren tijdens grafrituelen. Dit blijkt uit onderzoek van een aantal elfde- tot dertiende-eeuwse begraafplaatsen aan de oostkant van de Baltische Zee.
Tijdens archeologische opgravingen op een middeleeuws kerkhof op het Zweedse eiland Visingsö, hebben archeologen ongeveer 170 zilveren munten uit de twaalfde eeuw ontdekt. De munten lagen in het graf van een man die tussen de 20 en 25 was toen hij stierf.
In de Franse stad Vannes hebben archeologen een veertiende-eeuws kasteel ontdekt onder de funderingen van een herenhuis. Het gaat om de opmerkelijk goed bewaarde resten van van Château de l’Hermine, dat in 1381 werd gebouwd.
Op het Zweedse eiland Gotland zijn skeletten gevonden van 67 mannen met horizontaal gevijlde tanden en drie vrouwen met verlengde schedels. De drie vrouwen zijn de enige ontdekte personen met kunstmatig vervormde schedels uit het Scandinavië van de Vikingtijd.
In het Friese Ferwert hebben archeologen een zogenaamde ‘kletsievoetje’ gevonden uit de late middeleeuwen. Het kleine, puntige metalen voorwerp zat ooit vast aan het uiteinde van een fierljepspeer, een ‘kletsie’ in het oud-Fries. De vondst werd gedaan op een terp.
Archeologen hebben in het Noord-Spaanse klooster van Santes Creus geheel onverwacht de resten van Catalaanse edelen gevonden. De resten werden aangetroffen in zes stenen sarcofagen die begraven waren in een van de muren van het klooster.
Vandaag, 8 december, is de Dag van de Historische Maritieme Archeologie in Nederland. Op deze dag wordt er extra stilgestaan bij vondsten uit het water.
In de buurt van de Peruaanse hoofdstad Lima hebben archeologen maar liefst 73 mummies gevonden van zo’n 1.000 jaar oud. De overledenen waren van top tot teen in kleurrijke en versierde doeken gewikkeld en zijn bijzonder goed bewaard gebleven.
Archeologen hebben in Mexico-Stad bijzondere kegelvormige tombes opgegraven van 3.000 jaar oud. De graftombes zijn opgegraven bij de heuvel Chapultepec, die bij de Azteken een bijzondere status had. Met deze vondst is ontdekt dat de heuvel eerder bewoond was dan gedacht
In het jaar 900 was het land dat wij nu ‘Holland’ noemen niet veel meer dan een smalle strook duinen langs de Noordzee. Vierhonderd jaar later was het landschap onherkenbaar veranderd en woonden er zo’n 200.000 mensen in dit gebied. Wie waren zij?
De Azteken aanbaden veel godheden, die ieder een aspect uit het dagelijks leven belichaamden. We hebben de belangrijkste vijf voor je op een rijtje gezet.
Elk jaar wordt op 11 november in West-Europa Sint-Maarten gevierd. Vooral de steden Utrecht en Groningen hebben een bijzondere connectie met Sint-Maarten.