Archeologie Magazine 4 van 2026
In dit nummer o.a.
De Gordiaanse Knoop ontward
Gordion, de enorme site in het Anatolische hoogland op zo’n zestig kilometer ten westen van de Turkse hoofdstad Ankara, is bij het grote publiek vooral bekend vanwege de naar deze plek vernoemde magische Knoop. Een knoop waarvan gezegd werd dat ‘hij die de knoop kan ontwarren zal de wereld veroveren’. Alexander de Grote, die in 331 v.Chr. Gordion bezocht wist met één klap van zijn zwaard de knoop te ontwarren om vervolgens inderdaad de wereld te veroveren. Gordion is echter meer dan dat. Gesticht rond 1200 v.Chr. was het tot aan de komst van de Perzen in de 6e eeuw de hoofdstad van het machtige Frygische Rijk. Dat Rijk strekte zich op zijn hoogtepunt uit van de Middellandse Zee tot aan de Zwarte Zee. Het hartland bleef echter Anatolië. Daar zijn nog op talloze plekken de overblijfselen van zijn cultuur te bezichtigen.
Oudenaarde – historische sporen van een charmante wielrenstad
In 2024 was in de Oost-Vlaamse stad Oudenaarde een prachtige tentoonstelling waarin Margaretha van Parma centraal stond, ooit landvoogdes van de Nederlanden, die in 1522 in deze stad geboren werd. Bij die tentoonstelling (zie AM2024-5) kon al wat van de sfeer van de stad worden geproefd. Dat gaf aanleiding vaker naar Oudenaarde af te reizen om meer over stad en omgeving aan de weet te komen. Wie namelijk verder kijkt dan het aangename vertier vol herinneringen aan Margaretha, wielrennen, bier en dergelijke, ontdekt hier ook een intrigerende plaats vol meer cultureel erfgoed en kunst. Oude en nieuwe straatjes, pleinen, gebouwen vertellen het verhaal van een stad, strategisch gelegen aan een rivier - de Schelde – die tegelijk functioneerde als een belangrijke handelsroute en een natuurlijke verdedigingslinie. Een stad die eeuwenlang bloei, verwoestingen en weer opbouw ervaarde en tegelijk een belangrijke rol speelt in Vlaanderen.
Keltische nederzettingen langs de Via Domitia
In het Zuid-Franse departement Hérault (regio Occitanië) liggen de resten van een aantal van oorsprong Keltische nederzettingen op heuvels. Ensérune en Ambrussum zijn daar goede voorbeelden van. Mede door hun ligging in de nabijheid van de door de Romeinen aangelegde Via Domitia (die de Alpen met de Pyreneeën en Spanje verbond) groeiden ze uit tot belangrijke Gallo-Romeinse pleisterplaatsen, die in contact stonden met andere mediterrane culturen. De resten van het Keltische en Gallo-Romeinse Ensérune liggen vlakbij Nissan-lez-Enserune, ongeveer tien kilometer onder Béziers. op een natuurlijke heuveltop beschermd door stevige wallen. Zo’n 106 kilometer noordelijker liggen op een heuvel bij Villetelle, tussen Nîmes en Montpellier, de resten van Ambrussum. Deze plaats is vooral bekend vanwege de iconische Romeinse brug, de Pont Ambroix, over de rivier Vidourle die aan de voet van de heuvel stroomt en waar de Via Domitia de oversteek maakte.
Dit nummer thuis ontvangen? Abonneer je dan voor 6 augustus en ontvang rond 20 augustus bij je thuis.
