Oudheid

In de Westerse geschiedschrijving begint de oudheid omstreeks het jaar 3.000 voor Christus met de uitvinding van het schrift in Egypte en Mesopotamië. Omdat het alfabet zich echter maar zeer langzaam over het continent verspreidde, wordt dit tijdvak in veel landen ook nog beschouwd als onderdeel van de prehistoristorische Bronstijd (3.200 tot 800 voor Christus) en IJzertijd (800 tot 12 voor Christus).
Voor een verder onderscheid is de oudheid daarom verder onderverdeeld in drie afzonderlijke perioden:

  • Midden en Late Bronstijd (2.500 tot 1.200 v.C.)
  • Vroege IJzertijd (1.200 tot 800 v.C.)
  • Klassieke Oudheid (800 v.C. tot 476 na Christus).

De periode laat zich kenmerken door de opkomst van een aantal grote rijken en beschavingen, waaronder het Oude Egypte, het Hellenistische rijk van Alexander de Grote en het Romeinse Rijk. De plundering van Rome en de val van het West-Romeinse Rijk in 476 na Christus worden over het algemeen beschouwd als het einde van de oudheid.

Tijdens opgravingen nabij de Slowaakse stad Šurany zijn archeologen op de resten van een reusachtig Romeins legerkamp gestuit. In het kamp troffen de onderzoekers tientallen haastig begraven soldaten aan.
De militaire operatie van de Carthaagse generaal Hannibal Barkas is legendarisch. Het is altijd nog onbekend via welke bergpas hij Italië binnenkwam, maar onderzoekers hebben op een bijzondere wijze geprobeerd de juiste pas aan te wijzen.
Archeologen hebben aan de noordwestkust van Egypte een spectaculaire ontdekking gedaan. Bij opgravingen in de antieke havenstad Marina El Alamein zijn achttien graven blootgelegd. Wat de vondst bijzonder maakte: de overledenen hadden gouden tongen.
We schrijven op Archeologie Online vaak over de monumentale resten die archeologen opgraven, maar hoe werkte dit staaltje techniek uit de oudheid nu echt?
Het klinkt als het script van een avonturenfilm: scholieren die via geheime gangen onder hun school op een eeuwenoud geheim stuiten. Het overkwam leerlingen van het Liceo Scientifico Cavour in Rome. Onder hun school vonden ze een Romeinse villa.
Archeologen hebben in het Nijmeegse Waalfront de resten van het grootste Romeinse badhuiscomplex ooit in Nederland gevonden. Het complex, onderdeel van de Romeinse stad Ulpia Noviomagus, beslaat minimaal 4.900 vierkante meter. Groter dan de thermen in Heerlen.
Rond 1200 v.Chr. voltrok zich een catastrofe die de wereld veranderde. Binnen decennia vervielen de machtige rijken van de Bronstijd tot puin, maar hoe?
​​​​​​​Bij een zandwinningsproject in de buurt van Dreumel zijn eikenhouten palen uit de vierde eeuw n.Chr. gevonden. Onderzoek wijst uit dat deze palen afkomstig zijn van een Romeinse brug.
‘Odysseus en Penelope’ in activiteitenreeks Rijksmuseum van Oudheden, Leiden
Archeologen hebben in de antieke stad Pelusium, in het noordwesten van de Sinaï, een uniek cirkelvormig tempelcomplex blootgelegd. Het 2.200 jaar oude bouwwerk was gewijd aan de lokale godheid Pelusius en beschikt over een complex netwerk van waterwegen.
Archeologen hebben in Inveresk een spectaculair 1.900 jaar oud altaar gevonden dat gewijd is aan de Romeinse zonnegod Sol. Het zandstenen monument bevat een zeldzame techniek: de ogen en de kroon van de godheid zijn volledig doorboord om van achteren verlicht te worden.
Onderwaterarcheologen hebben in het Zwitserse Neuchâtel een omvangrijke Romeinse scheepslading blootgelegd. De vondst, bestaande uit meer dan duizend keramische objecten en militaire uitrusting, bleef lange tijd geheim om plundering te voorkomen.