Nederland

“Dit is niet zo makkelijk.” Prinses Máxima ervoer dinsdag 23 augustus aan den lijve dat schrijven op een kleitablet best lastig is. Met het zetten van haar handtekening in de zachte klei opende zij het nieuwe Archeologiehuis van Zuid-Holland, dat is gevestigd bij het Archeon in Alphen aan den Rijn.

Kennis genereert kennis tevens in buurgemeentenTekst en foto's: Lou LichtenbergHet thans vijftig jarige Bureau Oudheidkundig Onderzoek van Gemeentewerken Rotterdam (BOOR) heeft in de halve eeuw van zijn bestaan tot dusver zich niet alleen met het eigen gemeentelijk grondgebied bezig gehouden, maar verricht(te) vanaf het begin ook onderzoek in buurgemeenten. In Archeologie Magazine nr 2 van dit jaar stonden we in een special vooral stil bij het onderzoek in de stad. In dit artikel gaan we nader in op het BOOR-onderzoek in de omgeving van de Maasstad. Een interview met Arnold Carmiggelt en Jurrien Moree van de jubilerende archeologische dienst leert opnieuw veel over de archeologie en geschiedenis van deze regio.

In zowel Nijmegen als het Noord-Hollandse Wormer staan depots met archeologische vondsten afkomstig van Nederlandse opgravingen. Beide zijn overvol en hebben plannen om een nieuw depot te bouwen.

Archeologen van de gemeente Nijmegen hebben bij recente opgravingen in de Waalsprong, de stadsuitbreiding aan de noordzijde van Nijmegen, prehistorische menselijke voetsporen gevonden. Het zijn waarschijnlijk voetafdrukken van een kind en een volwassene. De sporen werden aangetroffen in de oever van een geul die ergens tussen 2.500 en 1.000 v.Chr. is gevormd.

Waar rust, natuur en cultuurhistorie voor een innemend onderonsje zorgen Tekst: Lou Lichtenberg Het eiland Texel lijkt vandaag de dag vooral het oord voor toeristen, natuurliefhebbers en rustzoekers. Maar dat eiland heeft niet altijd die uitstraling gehad. Stille wateren hebben diepe gronden, zo blijkt maar weer. Want waar je nu vooral rust en stilte ervaart, was het in vroegere tijden af en toe minder kalm en vredig. Texel heeft een rijke geschiedenis die ook gekenmerkt wordt door strijd tegen het water, economische bedrijvigheid en strijd tegen overheersing en boosdoeners. We gingen voor deze special over Texel op zoek naar wat er van de (cultuur)historie van dit fraaie eiland is overgebleven. In drie bijdragen wordt hierover in deze special bericht. In deze eerste bijdrage in de vorm van een adelaarsvlucht boven het eiland ontdekten we dat die sporen van het verleden vandaag de dag op een wel heel speciale wijze ingebed zijn in een decor waar heerlijke rust, vredige schapen en een soms ontroerende natuurschoon overheersen. In de navolgende (tweede) bijdrage van deze special staat de Herberg De Zeven Provinciën in Oudeschild centraal, het favoriete overnachtingsadres van Michiel de Ruyter nabij zijn oorlogsschepen. We sluiten de special af met een bijdrage over het juttersambacht.

Onze wandeling begint op de driehoekige Markt. Hier staat het oudste bakstenen huis van de stad, ‘De Moriaan’.

De rijke geschiedenis de stad Utrecht heeft ontelbare cultuurhistorische sporen nagelaten, hoewel het niet altijd makkelijk is die te duiden

Bij een opgraving in het historische centrum van Grave troffen archeologen onlangs een penning aan die zo zeldzaam is dat er zelfs nog geen exemplaar van in  de nationale verzameling van het Geldmuseum in Utrecht aanwezig is.

Ons' Lieve Heer op Solder is na het Rijksmuseum het oudste museum van Amsterdam. Afgelopen dinsdag vierde de kerk haar 350 jarig bestaan. In de voormalige schuilkerk worden inmiddels weer katholieke diensten gehouden. Jan Hartman, een welgestelde koopman, kocht op 10 mei 1661 een pand aan de Amsterdamse Oudezijds Voorburgwal.  Hij verbouwde de bovenste drie verdiepingen in twee jaar tijd tot een verborgen rooms-katholieke kerk. Jan Hartman was katholiek en zijn zoon studeerde voor priester. Na de Alteratie in 1578 was er in Amsterdam een officieel verbod gekomen op de viering van de katholieke eredienst. Katholieken hielden daarom diensten in schuilkerken. De protestantse overheid in Amsterdams wist ervan, maar de stad gedoogde andere geloofsopvattingen.

De familie Scheepers aan de Oirschotseweg in Best woont, zonder dat ze het wist, in de oudste boerderij van Nederland. Recent onderzoek heeft uitgewezen dat de draagconstructie van de boerderij uit de 13e eeuw stamt. Judith Toebast, specialist landelijke bouwkunde van de rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed vertelt dat het een unieke vondst is: “In heel Nederland is tot nu toe nog nooit zo’n oude boerderij ontdekt. Mogelijk is er zelfs in Duitsland niet zo’n oude boerderij gevonden.”

Een graf met zestien skeletten werd in maart 2011 ontdekt bij het Bastion in Den Bosch en vervolgens onderzocht. Het archeologisch onderzoek en het bergen van de skeletten werd afgelopen donderdag afgerond.

Een Groningse archeoloog vraagt het Friese dorp Firdgum om hulp voor een uniek experiment. Hij wil een zodenhuis reconstrueren, zoals die in 700 in het terpdorp te vinden waren.