Artikelen

Symbiose van geschreven en ongeschreven bronnen leidt tot andere inzichten Tekst: Lou Lichtenberg Foto’s: Raakvlak Over de geschiedenis van de stad Brugge en haar omgeving is al heel wat geschreven. Hierbij ging de aandacht vooral naar het kosmopolitische Brugge van de 11e tot de 15e eeuw. Zoals bij zoveel steden is het echter niet duidelijk wanneer het verhaal een aanvang neemt. De geschreven bronnen dateren ten vroegste uit het midden van de 9e eeuw en zijn bijzonder schaars; de interpretatie ervan leidde in het verleden tot vage veronderstellingen. Het is inmiddels duidelijk geworden dat het verhaal van het ontstaan en de voorgeschiedenis van stad en regio niet verteld kan worden zonder de inbreng van ongeschreven bronnen.

Spoorzoeken in Umbrië, geboorteregio van ‘Il Perugino’Tekst en foto’s: Lou LichtenbergNaast het meer toeristische Toscane is het ‘groene hart’ van Italië gelegen, Umbrië. Deze regio is enerzijds rustieker, maar daarom anderzijds niet minder aantrekkelijk, vooral wat de overvloedige overblijfselen uit vele rijke cultuurperiodes betreft. Talrijke min of meer ommuurde stadjes op de vele heuveltoppen bleven goed bewaard en laten fabuleuze kunstschatten uit de tijdperken van de Umbriërs, Etrusken, Romeinen, Middeleeuwen en Renaissance zien. We probeerden een indruk van deze regio te krijgen en trokken vooral rond in het gebied rond het Trasimeno-meer op de grens van Umbrië en Toscane.

Kennis genereert kennis tevens in buurgemeentenTekst en foto's: Lou LichtenbergHet thans vijftig jarige Bureau Oudheidkundig Onderzoek van Gemeentewerken Rotterdam (BOOR) heeft in de halve eeuw van zijn bestaan tot dusver zich niet alleen met het eigen gemeentelijk grondgebied bezig gehouden, maar verricht(te) vanaf het begin ook onderzoek in buurgemeenten. In Archeologie Magazine nr 2 van dit jaar stonden we in een special vooral stil bij het onderzoek in de stad. In dit artikel gaan we nader in op het BOOR-onderzoek in de omgeving van de Maasstad. Een interview met Arnold Carmiggelt en Jurrien Moree van de jubilerende archeologische dienst leert opnieuw veel over de archeologie en geschiedenis van deze regio.

Nieuw museum ingehuldigd door Spaanse koningin én archeologenTekst en overige foto’s: Lou LichtenbergDe Spaanse stad Burgos, hoofdstad van de gelijknamige provincie Burgos en parel van de Spaanse autonome deelstaat Castilië en Léon, straalt dit jaar meer dan ooit. De stad viert dit jaar, net als andere pleisterplaatsen van de pelgrims naar Santiago de Compostela, het ‘Heilige Compostelanische Jaar’ (‘Xacobeo’), ter gelegenheid van het feit dat St. Jacobsdag (25 juli) dit jaar op een zondag valt. Maar er viel in juli meer te vieren. En dan doelen we niet alleen op wat in alle Spaanse steden voor een compleet gekkenhuis zorgde: het behalen van de wereldcup voetbal. Maar vooral was het de opening van een gigantisch nieuw en modern bouwwerk door de Spaanse koningin: het ‘Museum van de Menselijke Evolutie’, het ‘Museo de la Evolución Humana’ op 13 juli. Daarmee kreeg ook de nabijgelegen archeologische site van Atapuerca een nieuwe pluim op de hoed. Archeologie Magazine was er bij en tekende daarbij het volgende op over de stad, haar nieuwe aanwinst en de archeologische site.

De universiteitsstad Leuven is trots op haar verleden en erfgoed. De stad schittert door haar pittoreske sporen uit een rijk en gevarieerd verleden.

Na duistere jaren volgde een kleurrijke uplift van haar overblijfselen. Tekst en foto's: Lou Lichtenberg In de Tweede Wereldoorlog zuchten vooral joodse en andersdenkende inwoners zwaar onder het nazisme en worden grote delen van Leipzig ernstig getroffen door bommen van Amerikaanse en Britse vliegtuigen. Na de oorlog wordt de stad onderdeel en Bezirkshauptstadt van de DDR, een dictatoriale socialistische volksrepubliek naar Sowjetmodel. Maar zij wordt later ook hét oord van de stille revolutie, steeds meer aangroeiende openlijke protestdemonstraties die uiteindelijk leiden tot de val van de Muur en het einde van de DDR. Indrukwekkende overblijfselen herinneren aan die tijden.

Verschillende steden in de voormalige DDR hebben een rijke cultuur en een lange geschiedenis. Zo ook Leipzig.

Impressie van een metropool op het snijvlak van twee culturen Tekst en foto’s: Lou Lichtenberg Istanbul is een waar paradijs voor liefhebbers van archeologie, geschiedenis en kunst. Geen wonder daarom dat de stad komend jaar een van de drie Europese culturele hoofdsteden zal zijn (naast Essen en Pécs). Istanbul heeft niet alleen een rijke historie, waarvan ontelbare resten vandaag de dag nog getuigen. Maar overal in de stad valt de invloed te voelen van twee grote culturen, die we met de aanduidingen ‘oost’ en ‘west’ trachten te vangen. Op het snijvlak van deze twee verrees de stad aan weerszijden van de Bosporus, waardoor het zich over de twee werelddelen Europa en Azië uitstrekt. Bovendien getuigt de stad ook nog van een ander soort dualisme. Die historische sporen geven namelijk niet alleen vaak van een imposante schoonheid blijk, maar bij tijd en wijle tevens van een geheimzinnigheid (of lelijkheid) die je pakt. En als klap op de vuurpijl valt te ervaren dat die overblijfselen veelal niet zaken zijn die louter als doel hebben fier te worden getoond in een museum, maar waar tussen gelééfd wordt, met alle gevolgen van dien voor hun uiterlijke schoonheid. In deze special gaan we op de verschillende aspecten in van wat er in Istanbul rest van haar rijke historie. Allereerst staan we stil bij indrukken die bezoeken aan enkele willekeurige hoogtepunten van deze curieuze en tegelijk fantastische stad teweeg brachten.

Wederom is er een discussie losgebarsten over de bijzondere vondst uit 2003: een 18.000 jaar oude Indonesische schedel, ongeveer de helft in grootte in vergelijking met de schedel van de Homo sapiens. Bestonden hobbits echt, of had deze ongelukkige ziel een zeldzame aandoening onder de leden?

Waar rust, natuur en cultuurhistorie voor een innemend onderonsje zorgen Tekst: Lou Lichtenberg Het eiland Texel lijkt vandaag de dag vooral het oord voor toeristen, natuurliefhebbers en rustzoekers. Maar dat eiland heeft niet altijd die uitstraling gehad. Stille wateren hebben diepe gronden, zo blijkt maar weer. Want waar je nu vooral rust en stilte ervaart, was het in vroegere tijden af en toe minder kalm en vredig. Texel heeft een rijke geschiedenis die ook gekenmerkt wordt door strijd tegen het water, economische bedrijvigheid en strijd tegen overheersing en boosdoeners. We gingen voor deze special over Texel op zoek naar wat er van de (cultuur)historie van dit fraaie eiland is overgebleven. In drie bijdragen wordt hierover in deze special bericht. In deze eerste bijdrage in de vorm van een adelaarsvlucht boven het eiland ontdekten we dat die sporen van het verleden vandaag de dag op een wel heel speciale wijze ingebed zijn in een decor waar heerlijke rust, vredige schapen en een soms ontroerende natuurschoon overheersen. In de navolgende (tweede) bijdrage van deze special staat de Herberg De Zeven Provinciën in Oudeschild centraal, het favoriete overnachtingsadres van Michiel de Ruyter nabij zijn oorlogsschepen. We sluiten de special af met een bijdrage over het juttersambacht.

Het gemeengoed van Apulië: talrijke overblijfselen uit vroegere tijden, die tegen een zonovergoten achtergrond voortdurend in al hun glorie verschijnen.

Het wordt vaak als het ‘Wonder van Warschau’ aangeduid dat de stad na de Twweede Wereldoorlog weer zo prachtig herrees.