Special: het mysterie Angkor: De stad Angkor, thans een ‘ruïnestad’ gelegen ten noorden van de plaats Siem Reap in Cambodja, was van de 9e tot begin 15e eeuw de hoofdstad van het Khmer-rijk. Daarvan zijn nu in Angkor nog indrukwekkende tempels zoals Angkor Wat en de Bayon tempel te zien. Maar door nieuwe onderzoeken krijgen wetenschappers een steeds beter beeld van het gehele stedelijke gebied, dat ooit de omvang moet hebben gehad van de hedendaagse metropool Parijs. Angkor is dan ook steeds meer een van de belangrijkste archeologische terreinen in zuidoost Azië. Het Drents Museum presenteert de komende maanden een tentoonstelling over Angkor en het archeologisch onderzoek ter plaatse. We spraken hierover met dr Irini Biezeveld, curator archeologie van het museum.

De laatste reis van de Batavia: De Batavia, een Nederlands spiegelretourschip van de VOC uit de 17e eeuw, liep op zijn eerste reis in 1629 op de klippen bij een eilandengroep voor de Australische westkust. Veertig opvarenden verdronken en onder de overlevenden brak muiterij uit, waarbij ook nog vele mensen omkwamen. Het wrak van het schip werd in 1963 teruggevonden en bevindt zich momenteel in een museum in Fremantle, Australië. Op initiatief van scheepsbouwer Willem Vos en met hulp van honderden jongeren, werd in de jaren 1985-1995 een reconstructie gebouwd op de Bataviawerf te Lelystad. Daar was het de afgelopen tijd te bezichtigen, maar werd het ook duidelijk dat deze reconstructie van de Oost-Indiëvaarder dringend behoefte had aan groot onderhoud. Besloten werd het schip naar Amsterdam over te brengen waar het in een droogdok verder wordt voorbereid op de definitieve plaatsing - via een stalen draagconstructie - uiteindelijk op land in Lelystad. Daar vindt verder onderhoud plaats en zal de Batavia het fysieke hart gaan vormen van het vernieuwde Museum Batavialand.  

Wéris, het Belgische megalietencentrum: Wéris, een dorp in de Belgische Ardennen, onderdeel van het stadje Durbuy, prijkt op de lijst van mooiste dorpen in Wallonië. ‘Het Stonehenge van België’ wordt het dorp ook wel eens genoemd. Dat is natuurlijk overdreven; tegen Stonehenge kunnen niet veel archeologische sites opboksen, ook Wéris niet. Niettemin bezit het dorp met zijn twee dolmens en bijna dertig menhirs de grootste collectie megalithische monumenten in België. Waarom precies op die plek de grootste concentratie van dolmens en menhirs van België staat, blijft een raadsel. het lijkt erop dat twee natuurlijke rotsen hebben bepaald waar al de dolmens en menhirs werden neergezet. De megalietenbouwer gebruikte de rotsen als uitgangspunt om zijn monumenten op te oriënteren. De Vlaamse megalietenspecialist Herman Clerinx legt uit hoe de stenen er staan in een vernuftig samenspel van natuurlijke rotsen en monumenten die er door mensenhanden waren neergezet.

Dzjengis Khan, wereldveroveraar maar ook stedenbouwer:Een legendarische reputatie klonk door de eeuwen heen rond Dzjengis Khan (1162–1227) en zijn strijdlustige ruiters. Met enorme wreedheid waren hij en zijn opvolgers erin geslaagd om van Hongarije tot China en Korea het tot op heden grootste wereldrijk uit de geschiedenis met geweld te veroveren en tegelijkertijd hun enorme veekuddes mee te nemen op hun veroveringstochten. In het jaar 1241 stonden de Mongolen slechts 230 kilometer voor Berlijn. Minder bekend dan hun oorlogszuchtige veldtochten is hun prestatie als stedenbouwers. Op het eerste gezicht past het leven van het oorlogszuchtige nomadenvolk, dat in yurts woont en deze ook meeneemt op de veldtochten, niet bij ons beeld van een middeleeuwse stad en haar bevolking. En toch heeft Dzjengis Khan in de steppe van de vruchtbare Orchon-vallei, aan de voet van het Changai-gebergte in Centraal-Mongolië, de verschillende Mongoolse stammen verenigd en in 1220 de metropool Karakorum gesticht.