Artikelen

Afgelopen zondag 1 maart 2015 opende de burgemeester van Hattem de expositie ‘Klokbekers, het kindergraf van Assenrade’ in het Voerman Museum Hattem. De expositie toont bijzondere vondsten van opgravingen bij het bedrijventerrein Hattemerbroek, de Hanzelijn en Assenrade.

Tijdens archeologisch onderzoek kwam een nieuw verband met de stad Hulst (ZL) en haar geliefde middeleeuwse verhaal van Reynaart de Vos aan het licht.

Langs de N225 tussen Wageningen en Rhenen heeft de Provincie Utrecht nieuwe fietspaden aangelegd. Voorafgaand aan de werkzaamheden zijn daar archeologische vondsten aangetroffen die het verhaal van de Slag om de Grebbeberg vertellen. Ter herinnering aan deze gebeurtenis is een landschappelijk belevingskunstwerk gemaakt, evenals een app ‘Slag om de Grebbeberg’. Op 19 februari 2015 vindt de officiële onthulling van het kunstwerk en lancering van de app plaats.

Toen het zoute water door de voltooiing van de Afsluitdijk in 1932 zoet werd, is er niets meer gewijzigd. De tijd is stil blijven staan en de honderden scheepswrakken die er toen lagen, bedekken nog steeds de bodem van het Markermeer; cultureel erfgoed van de ooit zo druk bevaren Zuiderzee.

Zonder twijfel is Aardenburg de plaats waar in Zeeland de meeste opgravingen hebben plaatsgevonden. Dat is vooral te danken aan de daar aanwezige Romeinse overblijfselen en de hardnekkige belangstelling daarvoor van de eerste provinciaal archeoloog van Zeeland, ir. Jan Trimpe Burger. De eerste opgraving vond plaats in 1949. Pas in 1955 werden de eerste Romeinse sporen opgegraven door de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB). Van 1957 tot zijn pensionering in 1986 was Trimpe Burger bij die opgravingen betrokken. Hij verhuisde daarvoor zelfs naar Aardenburg. De laatste ROB-opgraving werd in 1988 uitgevoerd, volgende onderzoeken vanaf 1999 door archeologische bedrijven.

Een team van Australische archeologen gaat vanaf 19 januari onderzoek doen naar een aantal Nederlandse 18e-eeuwse scheepswrakken in de Indische Oceaan bij Christmaseiland en de Cocoseilanden. Dit project, dat zich vooral richt op het lokaliseren van het VOC-schip de Fortuyn, wordt ondersteund door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, de Nederlandse ambassade in Canberra, en de Silentworld Foundation.

Italiaanse wetenschappers hebben een handschrift zichtbaar gemaakt op rollen verbrand perkament uit het jaar 79 na Christus. Herculaneum, de stad waarin de documenten zijn gevonden, werd in dat jaar bedolven onder negentien meter lava en as na een uitbarsting van de Vesuvius. Waarschijnlijk gaat het om het handschrift van de Oudgriekse filosoof Philodemus van Gadara, waarvan in de stad al eerder documenten werden ontdekt. De meesten hiervan gingen echter verloren na de uitbarsting.

Van smeltende gletsjers worden de meeste mensen niet vrolijk. Maar voor archeologen kan een smeltende gletsjer soms een ware schatkamer zijn. Door het terugtrekkende ijs komen steeds vaker dingen naar boven die anders voor altijd verborgen zouden zijn. We hebben de meest opmerkelijke vondsten op een rijtje gezet.

Op de Zuidpool is een notitieboekje gevonden van een van de reisgenoten van ontdekkingsreiziger Robert F. Scott. Dat maakte de Nieuw Zeelandse Antarctic Heritage Trust bekend. Het boekje was van fotograaf, arts en bioloog George Murray Levick en is gevonden vlak bij het basiskamp van de expeditie.

De hunebedden zijn de bekendste archeologische monumenten in Nederland. Deze grafmonumenten behoren tot de trechterbekercultuur en zijn gebouwd door de Westgroep, een subgroep van deze cultuur die tussen 3.400 en 2.900 voor Christus in Nederland leefde. In ons land zijn er nog vierenvijftig hunebedden aanwezig, waarvan de meeste in Drenthe staan.

De stad München roept bij velen de associatie op met bier, worst en voetbal. Op deze gebieden scoort de stad inderdaad hoog. Maar minder bekend is dat liefhebbers van archeologie en geschiedenis hier ook hun hart kunnen ophalen. Prachtige musea, paleizen en tal van andere interessante restanten van haar rijke verleden maken een bezoek aan de stad tot een fascinerende ervaring. Hier een eerste kennismaking met de vele overblijfselen van de gevarieerde cultuurhistorie van deze hoofdstad van de Duitse deelstaat Beieren, Duitsland’s ‘Hot Spot of the Moment’, aldus een recent artikel in The New York Times.

De baan van de archeoloog is ondenkbaar zonder de inzet van verschillende gereedschappen. Tijdens archeologisch bodemonderzoek worden verscheidene gereedschappen ingezet. De graafmachine is het meest grove instrument dat wordt gebruikt. Als uit een eerste verkenning van de grond blijkt dat er archeologische resten in de bodem zitten, dan wordt de graafmachine ingezet om de bovenste bodemlaag weg te graven.