Een amateurarcheoloog met een metaaldetector heeft nabij het Finse Sysmä een recordvondst gedaan. In de bodem stuitte hij op een zilverschat van ruim 4,5 kilo uit de vikingtijd, bestaand uit duizenden middeleeuwse munten en zilveren sieraden. Het is de grootste zilverschat uit deze periode die ooit in Finland is gevonden.

De vondst werd begin september gedaan door metaaldetectorist Kalle Lappinen op zo'n 150 kilometer ten noorden van Helsinki. Hij waarschuwde direct het regionale museum, waarna een archeologisch team onder leiding van Esko Tikkala (Historisch Museum van Lahti) de schat zorgvuldig heeft geborgen.

Twee containers van berkenschors

De schat lag begraven op ongeveer 45 centimeter diepte tussen de rotsen in een bosrijk gebied. Het zilver was verdeeld over twee afzonderlijke potten of containers gemaakt van berkenschors, die zo'n twaalf meter van elkaar vandaan in de grond waren geplaatst.

Hoewel het zilver nog niet volledig is schoongemaakt, gescheiden en geteld, staat vast dat het om duizenden exemplaren gaat. Naast de enorme hoeveelheid munten bevat de schat ook zilveren sieraden, waaronder een armband, een beslagstuk, een zilveren kraal en stukken 'haksilver'—gebroken zilver dat in de middeleeuwen op gewicht werd gebruikt als betaalmiddel.

Munten uit alle windstreken

Hoewel de exacte datering van de begraving nog wordt onderzocht, schatten de archeologen dat de munten en sieraden stammen uit de periode tussen 1000 en 1050 na Chr. De eerste inspecties laten zien dat de munten afkomstig zijn uit uiteenlopende gebieden, waaronder het huidige Duitsland, Engeland en Zweden. Ook bevat het depot Arabische dirhams uit de islamitische wereld.

Vikingtijd, maar geen 'Vikingen'

Archeoloog Esko Tikkala benadrukt dat de aanduiding 'vikingtijd' betrekking heeft op de chronologische periode (circa 793 tot 1066 na Chr.) en niet betekent dat de schat door Scandinavische Vikingen is begraven.

Het gebied dat we nu kennen als Finland maakte cultureel en politiek geen deel uit van het Scandinavische thuisland van de Vikingen. De lokale bevolking onderhield wel intensieve handelsbetrekkingen met de regio. Waarom de schat precies is begraven—of het ging om het veiligstellen van vermogen in onrustige tijden, een offer, of het verbergen van handelskapitaal—moet vervolgonderzoek uitwijzen.

Een nieuw record

Tot nu toe gold een vondst uit Nousiainen uit 1895 als de grootste zilverschat uit deze periode in Finland. Die schat bevatte zo'n 1.700 munten en woog ongeveer 2,2 kilo. Met 4,5 kilo aan edelmetaal is de vondst in Sysmä meer dan dubbel zo zwaar. De komende maanden zullen muntspecialisten de duizenden munten stuk voor stuk analyseren.