Turkije

Impressie van een metropool op het snijvlak van twee culturen Tekst en foto’s: Lou Lichtenberg Istanbul is een waar paradijs voor liefhebbers van archeologie, geschiedenis en kunst. Geen wonder daarom dat de stad komend jaar een van de drie Europese culturele hoofdsteden zal zijn (naast Essen en Pécs). Istanbul heeft niet alleen een rijke historie, waarvan ontelbare resten vandaag de dag nog getuigen. Maar overal in de stad valt de invloed te voelen van twee grote culturen, die we met de aanduidingen ‘oost’ en ‘west’ trachten te vangen. Op het snijvlak van deze twee verrees de stad aan weerszijden van de Bosporus, waardoor het zich over de twee werelddelen Europa en Azië uitstrekt. Bovendien getuigt de stad ook nog van een ander soort dualisme. Die historische sporen geven namelijk niet alleen vaak van een imposante schoonheid blijk, maar bij tijd en wijle tevens van een geheimzinnigheid (of lelijkheid) die je pakt. En als klap op de vuurpijl valt te ervaren dat die overblijfselen veelal niet zaken zijn die louter als doel hebben fier te worden getoond in een museum, maar waar tussen gelééfd wordt, met alle gevolgen van dien voor hun uiterlijke schoonheid. In deze special gaan we op de verschillende aspecten in van wat er in Istanbul rest van haar rijke historie. Allereerst staan we stil bij indrukken die bezoeken aan enkele willekeurige hoogtepunten van deze curieuze en tegelijk fantastische stad teweeg brachten.
In Turkije zijn de overblijfselen opgegraven van een monumentaal poortcomplex, versierd met stenen beeldhouwwerken waaronder een volledig intacte, uitgehouwen leeuw. Het archeologische team dat de opgraving deed, beweert dat deze vondst nieuwe inzichten biedt in culturele aspecten van staten uit de IJzertijd.
Onderzoekers van de University of Birmingham hebben gekeken naar het ‘begin van het einde’ van het Byzantijnse Rijk, schrijft International Science Grid This Week op hun website. Naar alle waarschijnlijkheid stuurde de Byzantijnse keizer Romanos IV tussen de 40.000 en 100.000 man naar Malazgirt waar zij in 1071 een nederlaag leden. De gegevens van de slag zijn dankzij een nieuw soort computersoftware onderzocht.  De Byzantijnse legers trokken vanaf Constantinopel 1.100 kilometer naar het oosten om in het huidige Malazgirt in Turkije tegen de Seltsjoeken te strijden. Door gebrek aan bronnenmateriaal is het lastig te bepalen hoeveel soldaten de keizer op pad stuurde en welke route zij namen. 
In een afgelegen streek in noordoost Turkije, niet ver van de stad Trabzon, wordt een dialect gesproken dat volgens taalkundigen grote overeenkomsten vertoont met het oude Grieks. Het dialect, dat Romeyka wordt genoemd, kent geen geschreven vorm. De sprekers ervan leven in een geografisch en cultureel isolement. Zo trouwen ze zelden buiten de gemeenschap.