Deze reconstructie-illustratie laat zien hoe de antieke grafrovers zich door de heuvel tot aan de centrale kamer hebben gegraven
(LAD im RPS / Faber Courtial).
Geluk bij een ongeluk: hoe grafrovers unieke Keltische houten schatten per ongeluk redden
Archeologen in het Duitse Riedlingen hebben dankzij grafrovers een bijzonder goed bewaarde vondst gedaan van de vroege Kelten. Hoewel een enorme grafheuvel uit 584 v.Chr. al in de oudheid werd geplunderd, lieten de rovers een schat aan informatie achter. Dankzij de door de rovers gegraven tunnel bleven meubels, manden en zelfs een unieke tekening van een paard bewaard.
Het gebeurt zelden dat archeologen blij zijn met grafrovers, maar in Riedlingen spreken onderzoekers van 'geluk bij een ongeluk'. De rovers, die zo'n 200 jaar na de begrafenis een tunnel in de monumentale heuvel groeven, waren enkel uit op goud en brons. De organische grafgiften, die voor archeologen minstens zo waardevol zijn, gooide ze terug in de modderige roofschacht. Omdat deze schacht daarna snel luchtdicht werd afgesloten door klei en grondwater, bleven de voorwerpen 2600 jaar lang perfect geconserveerd.
Hoe de grafrovers voor een goede conservering zorgden
Het klinkt tegenstrijdig: een gewelddadige roof die leidt tot betere conservering. Toch is dat precies wat er in Riedlingen gebeurde. In de oorspronkelijke, holle grafkamer was nog zuurstof aanwezig, de grootste vijand van organisch materiaal. Hout dat eeuwenlang in een holle ruimte staat, gaat uiteindelijk rotten of beschimmelen door de wisselende luchtvochtigheid.
Menselijke resten, houten voorwerpen en talrijke textiel- en vachtresten lagen kriskras door de roofschacht
(LAD im RPS / Jörn Heimann).
De grafrovers veranderden de situatie echter onbedoeld. Ze smeten de 'waardeloze' houten meubels in hun diepe, smalle zijschacht. Deze tunnel raakte daarna snel opgevuld met een mengsel van natte klei en grondwater. Hierdoor ontstond een anaërobe (zuurstofloze) omgeving. De voorwerpen werden als het ware 'vacuüm getrokken' in een conserverend modderbad. Zonder deze actie van de rovers waren de houten stoeltjes en de unieke tekening op berkenbast waarschijnlijk allang tot stof vergaan.
Een jonge elite
In de schacht vonden de archeologen de botten van een jongeman tussen de 17 en 19 jaar oud. Hij werd destijds niet zomaar begraven; hij lag waarschijnlijk op een dik berenvel en was omringd door luxe meubels. De onderzoekers troffen resten aan van een fraai bewerkt tafeltje, een krukje en onderdelen van een houten wagen.
Primeur in de Keltische kunst
De meest spectaculaire ontdekking is een strook berkenbast versierd met een paard. In de vroege ijzertijd (de Hallstatt-periode) was figuratieve kunst zeldzaam en kenden we het eigenlijk alleen van bronsbeslag. Deze vondst bewijst dat de Keltische elite ook hun houten gebruiksvoorwerpen versierde met afbeeldingen van dieren en mensen.
Een zeer zeldzame vondst: op een strook berkenbast is een hengst afgebeeld
(LAD im RPS / Marion Hassold).
De schaduw van de Heuneburg
De grafheuvel, met een oorspronkelijke diameter van 65 meter, ligt slechts zeven kilometer verwijderd van de beroemde Heuneburg. Dit was de oudste stad ten noorden van de Alpen en een machtig handelscentrum. De rijkdom van de vondsten in Riedlingen bevestigt dat deze jongeman een prominente rol speelde in de sociale elite van deze vroege Keltische beschaving.
