In Hattusa, de oude Hettitische hoofdstad in de Turkse provincie Çorum, hebben archeologen een nieuw fragment van een spijkerschrifttablet geïdentificeerd. Het gaat om een zeldzame kopie van het beroemde Vredesverdrag van Kadesh — het oudst bekende internationale vredesverdrag ter wereld. Het ontdekte fragment bevat onder meer passages over de behandeling van vluchtelingen die van het ene naar het andere rijk uitwijken.

Het tabletfragment werd gevonden bij gebouw E op de archeologische vindplaats Boğazköy/Hattuşa, nabij het Hettitische koninklijke paleis in Büyükkale. Wetenschappers hebben de inscriptie in het Akkadisch spijkerschrift ongeveer een jaar lang gedetailleerd bestudeerd. Hieruit bleek dat het stuk afkomstig is van de voorzijde van een van de kleitabletkopieën van het verdrag.

Een historische strijd en een 'eeuwig' verbond

Het Vredesverdrag van Kadesh werd rond 1269 v.Chr. gesloten tussen de Hettitische koning Hattusili III en de Egyptische farao Ramses II, circa zestien jaar na de beroemde Slag bij Kadesh. Deze bloedige strijd om de controle over de regio Syrië met tienduizenden soldaten en gigantische gevechten eindigde in een onbesliste patstelling.

Om het slepende conflict definitief te beëindigen, sloten de twee rivalen een diplomatieke alliantie met beloftes van "eeuwige vriendschap, blijvende vrede, territoriale integriteit en wederzijdse bijstand." In de tekst noemt Ramses II de Hettitische koning "een broeder met wie ik voor altijd in vrede leef". Het originele verdrag werd gegraveerd op zilveren tabletten, maar die zijn in de loop der geschiedenis verloren gegaan. De tekst bleef enkel bewaard via kopieën in Egyptische hiërogliefen en Akkadische kleitabletten.

Rechten van vluchtelingen

De nieuwe vondst bevat delen uit de artikelen 12 tot en met 20 van het verdrag. Deze bepalingen regelen de omgang met mensen die hun land ontvluchtten en bij het buurrijk asiel zochten. Ondanks dat het fragment deels beschadigd is, zijn de passages over vluchtelingen uit Egypte en het Hettitische Rijk goed leesbaar. Opvallend is dat de tekst expliciet voorschrijft dat de huizen van vluchtelingen niet vernietigd mogen worden.

Puzzelen in Hattusa

De eerste fragmenten van de Akkadische kleitabletten werden tussen 1906 en 1912 opgespoord in Hattusa. De tot nu toe gevonden delen liggen verspreid over internationale collecties, waaronder de Archeologische Musea van Istanbul, het Museum van Anatolische Beschavingen in Ankara, het Nabije Oosten Museum in Berlijn en het Hermitage Museum in Sint-Petersburg. De historische betekenis van het document is zo groot dat een koperen replica van het kleitablet tegenwoordig in het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in New York hangt.

Het pas ontdekte brokstuk helpt wetenschappers om de versnipperde kleitabletten uit de Hettitische hoofdstad verder aan te vullen De lopende opgravingen in Büyükkale zijn er dan ook op gericht om de nog ontbrekende delen van deze kopie op te sporen.