Bordspellen ontstaan als tijdverdrijf van elite

08-12-2011 - Martijn Broere

Het oude Egyptische bordspel SenetCompetitieve bordspellen, die werden gespeeld op de grond of op borden, zijn oorspronkelijk opgekomen als tijdverdrijf van de elite. De spellen werden gespeeld in onder meer Egypte en Mesopotamië. De opkomst van het Romeinse rijk zorgde ervoor dat de populaire spellen in Europa verspreid raakten.

In een studie, die gepubliceerd is in het tijdschrift Antiquity, wordt gesteld dat bordspellen rond 3.500 voor Christus zijn ontstaan in de Vruchtbare Sikkel (Egypte, Mesopotamië en de Levant). ’s Werelds oudste bordspel is mogelijk Het Koninklijke Spel van Ur.

Het spel werd ontdekt in de koninklijke tombes van Ur, in het tegenwoordige Irak. Hoewel niemand de regels van het spel heeft kunnen achterhalen, lijkt het op een voorganger van het huidige Backgammon. Een ander historisch spel was het Egyptische Senet. Het bord met drie rijen van tien vlakken werd zelfs in de tombe van Toetanchamon gevonden. De vroegste regels van het spel zijn echter ook hier nog niet achterhaald.

Het spelen met bordspellen was in deze tijd nog slechts weggelegd voor de elite. Coauteur van het onderzoek Mark Hall legt uit: “Veel van de eerste borden lijken diplomatieke giften te zijn. We hebben vroege voorbeelden van zeer mooie speelstukken gevonden, die op elite en status wijzen.”

Het gebruik van bordspellen werd opgepikt door de Romeinen. Zij verspreidden het vervolgens door hun rijk. Zo bereikte het fenomeen van bordspellen vanuit Gallië de Britse eilanden tegen het einde van de eerste eeuw voor Christus. De onderzoekers wijzen er bovendien op dat er geen archeologisch bewijs is gevonden voor enige vorm van bordspellen voor die tijd.

Eén van de belangrijkste vondsten in Groot-Brittanië komt uit een graf in Colchester. Het graf dateert uit 40 tot 50 na Christus en bevatte een bord en 26 voorwerpen die op fiches lijken. Vroege speelstukken afkomstig uit gebieden als Scandinavië en Schotland vertonen stilistische elementen van de culturen van deze regio’s. Zo werden er twee speelstukken uit de vijfde tot zevende eeuw gevonden in Schotland die een duidelijk Keltisch uiterlijk hebben.

Bron: Discovery News