Wie de Harz wandelend ontdekt, stapt een landschap vol contrasten binnen. Over meer dan 8.000 kilometer aan goed bewegwijzerde wandelpaden wisselen bergtoppen, ruige rotswanden, bossen, kabbelende beekjes, bloeiende bergweiden en uitgestrekte hoogvlakten elkaar af. Of je nu komt voor een dagje wandelen of een meerdaagse, sportieve tocht met hoogteverschillen: de Harz is een wandelparadijs dat natuurbeleving, cultuurgeschiedenis en regionale mythen met elkaar verbindt.

Harzer-Hexen-Stieg: de klassieker onder de wandelroutes

De Harzer-Hexen-Stieg is waarschijnlijk de bekendste langeafstandswandelroute van de Harz en verbindt Osterode in het zuidwesten met Thale in het noordoosten. Met zijn verschillende etappen beslaat hij ongeveer 150 kilometer. Als „Qualitätsweg Wanderbares Deutschland” en een van de „Top Trails of Germany” voert hij door vrijwel alle facetten van het natuurlandschap van de Harz en verbindt hij natuur, geschiedenis en cultuur tot een indrukwekkende outdoorervaring. Je wandelt langs kleine vakwerkstadjes, open hoogvlakten en talrijke sporen van de meer dan duizendjarige mijnbouwgeschiedenis. Bijzonder indrukwekkend is het Clausthaler-plateau van de Oberharzer Wasserwirtschaft, dat sinds 2010 op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat. De Brocken is het letterlijke en figuurlijke hoogtepunt van de route. 

De Brocken – de hoogste top van de Harz

In het hart van het Nationaal Park Harz biedt de Brocken op ruim 1100 meter hoogte een indrukwekkend natuurlandschap met een ruig, bijna alpien klimaat: ongeveer 300 dagen per jaar ligt de top in de mist, in de winter blijft de sneeuwlaag vaak maandenlang liggen, terwijl heldere dagen beloond worden met vergezichten van meer dan 200 kilometer. Boven de boomgrens bepalen hoogveen, korstmossen en zeldzame bergplanten het beeld, zoals men die anders eerder uit Scandinavië of de Alpen kent. Bijzonder bezienswaardig is de Brockengarten met ongeveer 1.500 hooggebergteplanten uit de hele wereld. De Brocken is op verschillende manieren te bereiken. Wandelaars genieten van de traditionele beklimmingen door het Ilsetal, vanuit Torfhaus of vanuit Schierke, maar je kunt ook met de historische stoomtrein de Brockenbahn de top beklimmen.

Over legendarische paden langs de Teufelsmauer

Ook de Teufelsmauer is een mythische attractie in de Harz. Deze bizarre rotsformatie strekt zich uit tussen Blankenburg en Ballenstedt en is te bewandelen via de Harzer Teufelsmauerstieg. Puntige zandstenen richels, rotspunten en kliffen steken uit het landschap en dragen opvallende namen, zoals de Koningssteen en het Wapen van Hamburg. Er gaat een oude sage rond over hun ontstaan: de duivel zou al het land krijgen dat hij in één nacht, tot de eerste haan kraaide, met een muur kon omringen. Maar toen een haan te vroeg kraaide, dacht de duivel dat zijn tijd om was. Woedend brak hij zijn bouwwerk af – waarbij de overblijfselen de ‘Duivelsmuur’ vormen.

Voor een korte tocht is vooral de 7,6 kilometer lange rondwandeling tussen Weddersleben en Warnstedt geschikt. Deze loopt over een deel van de ongeveer 30 kilometer lange Teufelsmauerstieg en voert langs het meest opvallende deel van de zandsteenformatie.

Ook rond Blankenburg laat de Teufelsmauer zich van zijn spectaculaire kant zien. Daar steken de zandstenen rotsen boven het landschap uit en maken ze het gebied tot een van de mooiste wandelgebieden van de Harz. Vooral voor sportieve wandelaars is deze ongeveer twee kilometer lange route een uitdaging.

Wandelen in het waterbeheersysteem van de Oberharz

Het waterbeheersysteem van de Oberharz staat sinds 2010, samen met de oude binnenstad van Goslar en de ertsmijn van Rammelsberg, op de UNESCO erfgoedlijst en bepaalt met vijvers, sloten en waterlopen nog steeds het landschap van de Oberharz. Dit ingenieuze systeem, dat tussen de 16e en 19e eeuw ontstond, diende ooit voor de energievoorziening van de mijnbouw. Talrijke bewegwijzerde „WasserWanderWege“ (waterwandelroutes) brengen wandelaars langs historische mijnvijvers, kleine bruggetjes, grachten en idyllische waterlopen en laten het werelderfgoed op een natuurlijke manier beleven. Bijzonder populair is de rondwandeling rond de Oderteich ten noorden van St. Andreasberg, waar op indrukwekkende wijze te zien is hoe het bos stap voor stap verandert in wildernis.

Selketal-Stieg: rustige paden door het geschiedenisrijke Unterharz

Wie het rustigere Unterharz wil ontdekken, vindt in de Selketal-Stieg een afwisselende route. Over een lengte van ongeveer 100 kilometer volgt het pad de Selke door een landschap waarin natuur en cultuur nauw met elkaar verweven zijn. Langs bossen, weiden en riviervalleien voert hij door het stamgebied van de adellijke familie van Anhalt, langs de burcht Falkenstein tot aan de UNESCO-werelderfgoedstad Quedlinburg. Het Selketal is rijk aan geschiedenis: kasteelruïnes, slot Ballenstedt met zijn barokke tuin, sporen van de mijnbouw en de traditionele smalspoorlijn vertellen over vergane eeuwen.

Praktische informatie

Het Harzgebergte ligt op ongeveer 5 uur rijden vanaf Utrecht. Ook met het openbaar vervoer is de Harz goed bereikbaar naar steden als Quedlinburg, Goslar en Wernigerode.

Algemene informatie Harz