Special: nieuwe ontdekkingen in het zand van Luxor : Op de westoever van de Nijl bij Luxor (Egypte) ligt een van de meest fascinerende archeologische vindplaatsen ter wereld: de Thebaanse necropool. Vanaf circa 1550 v.Chr. was dit gebied gedurende een periode van ongeveer 500 jaar de belangrijkste begraafplaats voor de koninklijke familie en de elite van Egypte. In de necropool bevinden zich talloze monumenten, waaronder de Vallei der Koningen en de Vallei der Koninginnen, maar ook vele graven van de elite uit die tijd, koninklijke dodentempels, en resten van paleizen en nederzettingen. Sinds 2018 doet een team van experts van een Nederlandse archeologische expeditie veldwerk en onderzoek in de Thebaanse necropool, meer bijzonder in de Vallei van de Edelen. De prachtig gedecoreerde graftombes die zich hier bevinden zijn van onschatbare waarde voor de kennis over de oud-Egyptische cultuur en samenleving. Een verslag van hun bevindingen.

Nîmes – oase van klassieke monumenten: In het Zuid-Franse departement Gard in de regio Occitanië ligt Nîmes. Deze van oorsprong Keltische nederzetting ontwikkelde zich uiteindelijk tot een bloeiende Romeinse stad Nemausus. In de 2e eeuw v.Chr. zochten de Volcae Arecomici, die de leiding hadden over een gebied met 24 oppida, bescherming bij de Romeinen om zich te verdedigen tegen andere Keltische volkeren uit het noorden. Die Romeinen waren rond 121 v.Chr begonnen aan hun opmars in Frankrijk en de stad werd een bondgenoot van Julius Caesar (100-44 v.Chr.) tijdens zijn opmars in Gallië. Onder het bestuur van keizer Augustus (63 v.Chr.-14 n.Chr.) kreeg het de naam Colonia Augusta Nemausus. De Pax Romana, de periode van relatieve rust en vrede vanaf 27 v.Chr., bracht een enorme kennis, overvloed en welvaart naar Nemausus. Talrijke klassieke monumenten uit de Romeinse glorietijd verfraaien het hedendaagse Nîmes. 

Redbad, de legendarische koning van Frisia: Zo rond het jaar 700 heerste een historische en legendarische figuur met de naam Redbad over Frisia, een rijk dat zich uitstrekte langs de Noordzeekust van de Nederlands-Belgische grens tot aan de Duits-Deense grens, met invloed tot in het rivierengebied rond Utrecht. Al vele eeuwen is Redbad de bron van talloze legendes. Was hij de machtige heerser die het opnam tegen de Franken? De verslagen koning die juist voor de Franken moest buigen? De verstokte ‘heiden’ die weigerde zich te laten dopen? De gevreesde vijand van de katholieke kerk? Blijkens sporadische en gekleurde op schrift gestelde verhalen stond hij aan het hoofd van een imposant netwerk van gemeenschappen en leiders. Maar wie was deze persoon of “koning” echt en hoe zag de wereld eruit waarover hij heerste? Een groot tentoonstellings- en onderzoeksproject heeft de afgelopen jaren getracht dichter bij hem en zijn wereld te komen. Een gesprek hierover met de “geestelijke moeder” van dit project, tevens spil achter tentoonstellingen in Nederland en Duitsland, thans in het Fries Museum te Leeuwarden.

Water voor Istanbul: Door een gebrek aan grondwater en de afwezigheid van natuurlijke zoetwaterbronnen in de directe omgeving van de stad zijn de inwoners van Constantinopel/Istanbul gedurende meer dan 2000 jaar lang voor hun dagelijkse waterbehoefte afhankelijk geweest van veraf gelegen bronnen. Al het water werd via een systeem van leidingen naar de stad geleid. Omdat daarbij soms enorme hoogteverschillen overwonnen moesten worden waren grote, soms honderden meters lange, aquaducten noodzakelijk. Het beroemde, midden in de moderne stad gelegen, Valens Aquaduct is daarvan de bekendste. Dit netwerk van leidingen en aquaducten had uiteindelijk een lengte van vele honderden kilometers. Op centrale punten werd het water in ondergrondse cisternen opgeslagen en vandaaruit verder gedistribueerd over de stad. Een zoektocht naar wat er van die oude watervoorzieningen nu nog zichtbaar is in Istanbul en omgeving.