Prehistorie

De prehistorie of oertijd is de benaming voor het vroegste tijdperk in de menselijke geschiedenis. Alles wat er bekend is over de prehistorie, is gebaseerd op archeologische vondsten. Directe geschreven bronnen zijn er niet, omdat het schrift nog niet bestond.

We duiden het begin van de prehistorie doorgaans aan als het moment waarop de mensachtigen, zoals de Homo Erectus of Neanderthalers en later de Homo Sapiens, op aarde verschenen, pakweg drie tot vijf miljoen jaar geleden. Sommige historici  hanteren het moment waarop mensen gereedschap begonnen te gebruiken als beginpunt. Volgens die definitie zou de prehistorie duren van 2,5 miljoen jaar geleden tot 100 voor Christus.

De prehistorie is opgedeeld in perioden:
Steentijd
      de Oude Steentijd (Paleolithicum - 2,5 mln tot 10.500 v.C.)
      Middensteentijd (Mesolithicum - 10.500 tot 5.300 v.C.)
      Nieuwe Steentijd (Neolithicum - 5.300 tot 3.200 v.C.)
Bronstijd (3.200 tot 800 v.C.)
IJzertijd (800 tot 12 v.C.)

Hieronder vind je alle berichten over dit trefwoord. Met de filters kun je een selectie maken.

Oermens Lucie stierf door val

nieuws - 31-08-2016

Een van onze eerste bekende voorouders, Lucy, is gestorven nadat ze uit een boom is gevallen.  Onderzoekers van de universiteit van Texas hebben het skelet van de oermens, die ongeveer 3 miljoen jaar geleden leefde, nauwkeurig geanalyseerd en zijn tot de conclusie gekomen dat de breuken in haar botten bij leven zijn ontstaan. Hun resultaten werden maandag 29 augustus gepubliceerd in het blad Nature.

‘Tweede Stonehenge’ groter mysterie dan gedacht

nieuws - 16-08-2016

Vorig jaar ontdekten onderzoekers dat onder Durrington Walls, een aardwerk ten noordoosten van Stonehenge, een ondergronds ‘Superhenge’ begraven lag. Op de locatie zouden stenen begraven liggen, onttrokken aan het menselijk oog. Onderzoekers keerden in augustus 2016 terug naar dit ‘Tweede Stonehenge’ om de plek nader te onderzoeken, maar stonden voor een raadsel. Het team vond geen stenen, maar stuitte op twee diepe gaten. 

Megalitische monumenten elders in de wereld

Gedurende het hele Neolithicum en grote delen van de bronstijd hebben mensen over de hele wereld megalithische monumenten gebouwd. Van Korea tot Jordanië, van Schotland tot het zuiden van Portugal, hoog in de Armeense bergen, op de vlaktes van Iran en op het eiland Malta over al in de wereld tref je megalithische monumenten aan.

Archeologen vinden gouden bedel in Bulgarije

nieuws - 11-08-2016

In een prehistorische nederzetting in het zuiden van Bulgarije is bij opgravingen een gouden bedeltje gevonden. Het kleine bedeltje weegt slecht 15 centigram, maar de betekenis van de bedel is daarom niet minder significant. Bulgaarse archeologen denken dat ze met de vondst van de bedel zeer waarschijnlijk het oudste bewerkte goud van Europa, en misschien ook van de wereld, gevonden hebben.

Hunebedden in Duitsland

Joost Vermeulen en Rénie van der Putte fietsten onlangs op verzoek van Archeologie Magazine van Osnabrück naar Oldenburg op zoek naar een stukje van de ongelofelijke rijkdom van de ‘Duitse’ prehistorie.  

De meest fotogenieke hunebedden van Drenthe

In het navolgende overzicht worden, in de volgorde van de nummering door prof. A.E. van Giffen, de hunebedden besproken die we om verschillende, daarbij aangegeven redenen als markant aanduiden. Het is uiteraard een subjectieve selectie uit de in totaal 52 hunebedden die in de provincie Drenthe per fiets, auto of al wandelend bezocht kunnen worden. Daar komen ze eigenlijk allemaal voor in aanmerking, maar deze selectie is vooral bedoeld om een keuze te vergemakkelijken wanneer de tijd voor een bezoek daaraan beperkt is.

De Trechterbekercultuur

De hunebedden in Nederland zijn overblijfselen van de Trechterbekercultuur, genoemd naar de karakteristieke trechtervorm van de aardewerken potten die men maakte. Die cultuur manifesteerde zich in een periode van de nieuwe steentijd, ook wel Neolithicum genoemd. Deze nieuwe steentijd strekte zich in Noord-Europa uit tussen grofweg ca. 4900 en 2000 v.Chr.

Hunebedcentrum zet in op meer totaalbeleving van de prehistorie

Het Hunebedcentrum in Borger is gelegen op zo'n 18 km ten westen van Drenthe´s hoofdstad Assen, halverwege tussen Groningen en Emmen. Aan de wieg van dit centrum staat professor Van Giffen, die in 1967 het initiatief nam om in deze plaats een hunebedmuseum in te richten. Dat kwam er en fungeerde aanvankelijk als Oudheidkamer.

Op het spoor van de eerste Amerikanen

nieuws - 19-07-2016

Het mysterie van de eerste bewoners van de Nieuwe Wereld, Amerika, blijft veel mensen fascineren. Zo ook de archeologen die al sinds de jaren 1920 onderzoek doen in de archeologische vindplaats Gault, Texas. Na vele vondsten van steenwerktuigen die gedateerd kunnen worden tot 13.000 jaar terug zijn er nu ook vondsten gedaan van nog oudere voorwerpen. Deze vondsten, waaronder meer dan 90 steenwerktuigen en delen van menselijke tanden, wijzen op menselijke bewoning van Texas wel meer dan 16.700 jaar geleden.

Hunebedden in Nederland, deel 2

Hergebruik van hunebedden

'De hunebedden werden hier in relatief korte tijd gebouwd, zo tussen 3400 en 3200 voor Christus', vervolgt Hein Klompmaker. De meeste bleven een paar honderd jaar in gebruik. Of ze bestemd waren voor een belangrijk iemand of voor meerdere begravingen is nog verre van duidelijk. 'In de loop der tijd werd hier verschillend over gedacht. Zo werd in de 18e eeuw aangenomen dat dit grafmonument bedoeld was voor een soort van koning of een ander voornaam persoon.