Topvondst: Nehalennia-altaar in de Oosterschelde

10-04-2017 - Jim Grondijs

In 1970 vond een schipper in de buurt van het dorp Colijnsplaan in Zeeland een aantal brokstukken aan in zijn netten. Nadat de visser de brokstukken had laten nakijken door een iemand van het Rijksmuseum van Oudheden werd duidelijk dat de brokstukken deel uitmaakten van een beeld van de Romeinse godin Nehalennia.

Nehalennia tempel Domburg

Eeuwen eerder, in 1647, kwamen na een storm bij de Zeeuwse plaats Domburg ook al een aantal brokstukken van dergelijke altaren bloot te liggen. Na onderzoek bleek dat op deze plaats een tempel stond waarin de Romeinse godin werd vereerd. Door de slechte staat van de kust in die tijd werd de vindplaats echter overspoeld door zeewater.

Godin van vruchtbaarheid en zeelieden

Nehalennia stond vooral bekend als de godin van de vruchtbaarheid en de beschermvrouwe van huis en haard. Zo stond de godin altijd afgebeeld met een fruitmand en een hond om deze dingen te symboliseren. Bij de Nehalennia-altaren die gevonden zijn in Colijnsplaat is er echter iets bijzonders aan de hand. Zo staat er naast de hond en de fruitmand ook een schip op het altaar afgebeeld.


Hieruit kan men opmaken dat Nehalennia tevens de beschermvrouwe van de zeelieden was. Zo staat er op een gevonden stuk altaar beschreven dat degene die het altaar heeft laten bouwen dat deed om ervoor te zorgen dat hij een veilige oversteek kon maken naar Engeland, waar hij als koopman werkte.

Romeinse nederzetting Ganuenta 

Bij de opgravingen van de tempel in Colijnsplaat zijn inscripties gevonden die erop wijzen dat de tempel bij een Romeinse nederzetting hoorde die in die tijd Ganuenta heette. Deze nederzetting was een belangrijke plaats voor Romeinse handelaren die op weg waren naar Engeland. Zeelieden namen vaak een omweg zodat ze in Ganuenta een offer konden brengen aan Nehalennia. In 2005 heeft men in de haven van Colijnsplaat een reconstructie van de Romeinse tempel gebouwd.

 

 

Bronnen:

RMO.nl: Nehalennia-altaar en beeld

Wikipedia.org: Tempel van Nehalennia in Domburg

Afbeelding:

Wikimedia Commons: Voltarief van de Godin Nehalennia