Leren (voorwerpen) conserveren

blog - 18-05-2016

In mijn allereerste blog schreef ik dat mijn zoon en ik met onze vondsten naar de archeologische dienst in Hoorn zijn gegaan. We wilden graag weten wat we gevonden hadden en hoe oud het was. Een medewerker vroeg of het mij wat leek om vrijwilliger bij hen te worden. Zo kwam ik terecht bij de archeologische dienst, bij de ‘afdeling leer’.

Vette klei

In West-Friesland wordt veel leer gevonden. De omstandigheden zijn in deze omgeving erg gunstig om leer te vinden. De vette klei heeft de goede zuurgraad, sluit alles luchtdicht af en de grond is vochtig. Er worden allerlei gebruiksvoorwerpen van leer gevonden. Schoenen zijn in de meerderheid. Maar we vinden ook boekomslagen, messcheden, zwaardscheden, kleding, handschoenen, tassen, beurzen, paardentuig enz. We hebben schoenen gevonden uit de 12e  tot en met de 19e eeuw.

Conserveren en restaureren

Het conserveren en restaureren doe ik samen met Ans Vissie. Het gevonden leer wordt schoongemaakt. Dan laten we het een beetje drogen, daarna wordt het uitgezocht. Wat past er bij elkaar?  We tekenen dan onderdelen van een schoen, tas, messchede enz. en beschrijven welke onderdelen aanwezig zijn, van welk leer het is gemaakt  en noteren de maten. Ook wordt het op de foto gezet. Daarna wordt het gewassen met dettol, weer gedroogd en dan in de PEG ( een vette vloeistof) gelegd om  het te conserveren. Als de schoen( of iets anders ) nog (redelijk )compleet is restaureren we het. Zo af en toe geven we een lezing over onze bezigheden met  leer. Eén keer per jaar is er een open dag . Daar laten we zien wat er allemaal gebeurd  bij de archeologische dienst. Dit jaar is dat op zaterdag 15 oktober in Medemblik.

Vondsten uit het IJsselmeer

Ik vind niet vaak leer bij de Vooroever. Meestal is het vergaan. Heel af en toe ligt er een stuk zool. We hebben in de beginperiode van ons zoeken een keer een schoen gevonden die uit de 18e eeuw kwam. Omdat ik toen nog niet wist hoe je leer goed houdt is deze helaas vergaan. Een keer heb ik de voering van een voorblad van een muil uit de 17e eeuw gevonden. Deze is wel goed geconserveerd. De muil is gemaakt van rundleer.


 

Vondsten uit het IJsselmeer

Omdat onze ene zoon die middag zo`n 18 jaar geleden nogal dwars was nam mijn man hem mee naar het IJsselmeer om koeientanden en scherven te zoeken en uit te waaien. Ze kwamen terug met een goed humeur en een plastic tas vol scherven, tanden en bot. We hebben mensen gezocht die ons konden vertellen hoe oud die scherven waren.

Toen begon het. We zijn vaak naar het IJsselmeer gegaan om te zoeken en het werd steeds leuker. Nu is het een soort verslaving om lekker uit te waaien en dingen te zoeken. Soms kom je thuis met een leuke vondst een andere keer ben je alleen maar lekker buiten geweest. Er ligt van alles, van steentijd tot grootmoedertijd. Er bleken nogal wat voorwerpen uit de late steentijd en vroege bronstijd te liggen.

We zijn op zoek gegaan naar deskundigen om te vragen wat we hadden gevonden en waarom daar nou zoveel ligt. Er wordt gedacht dat er in de Steentijd en Bronstijd een nederzetting heeft gelegen daar waar nu water is. In die tijd was het IJsselmeer nog land. Zeker weten doen we het niet. De nederzettingen spoelen uit en de gebruiksvoorwerpen spoelen aan. Omdat de voorwerpen die aanspoelen, niet meer in context liggen mogen we ze houden. We laten alles wat we vinden zien bij de archeologische dienst in Hoorn. Zij weten zo wat er waar gevonden wordt en wij weten wat we vinden.

Ik zal met regelmaat schrijven over een van de voorwerpen die ik heb gevonden.

Els Winters