De 'oudste mens van Nederland' en oudste kunst onderzocht

14-02-2018 - Daan Couwenbergh

Oudste mens van NederlandTwee botfragmenten uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden zijn onderzocht. Het gaat om een fragment van een schedel, dat door een visser op de Noordzee werd opgevist en een versierd stuk bizonbot, dat ook uit de Noordzee komt. Die laatste is mogelijk het oudste kunstwerk uit de Noordzee.

Opgeviste botten

De twee gevonden botfragmenten zijn eerder opgevist uit de Noordzee. Het stuk schedel werd in 2013 voor de Nederlandse kust, even ten zuiden van de Eurogeul opgevist. Het stuk werd door de organisatie North Sea Fossils aan het RMO geschonken en kwam zo in de collectie van het museum terecht.

Sporen van bloedarmoede

Uit het onderzoek blijkt dat het gaat om een volwassen persoon die zo'n 13.000 jaar geleden geleefd heeft. Hij of zij had een vleesrijk dieet, maar heeft, gezien de sporen in de schedel, in de jeugd waarschijnlijk wel last gehad van een ziekte zoals bloedarmoede. De vondst vertelt veel over mensen die in de laatste ijstijd leefden.

Oudste kunst

Oudste mens van NederlandHet versierde stuk bizonbot werd al in 2005 opgevist. het gaat om het middenvoetsbeen van een bizon dat door mensenhanden is versierd met geometrische patronen. In Europa zijn slechts drie van dit soort vondsten gedaan en ook nog eens op grote afstand van elkaar: in Wales, Frankrijk en Polen. Het is het vroegst gedateerde kunstobject dat in onze regio bekend is.

Noordzeebodem rijk gebied

Hoewel de twee vondsten uit min of meer dezelfde tijd stammen, is het niet zeker dat er een verband is tussen de twee. Wel zijn ze beiden zeldzame vondsten uit de periode dat grote delen van de Noordzee nog land waren. De vondsten geven het vermoeden dat de bodem van de Noordzee een rijk, maar nog onontdekt gebied is waar veel vondsten uit de laatste ijstijd gedaan kunnen worden. Die vondsten kunnen ons wellicht meer vertellen over hoe de mens richting Noord-Europa trok en hoe de mensen in die tijd allerlei klimatologische veranderingen wist te doorstaan.

De resultaten van het onderzoek zijn gepucliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift ‘Antiquity’.

Bron:

RMO