Het legendarische visioen van keizer Constantijn

Het visioen van ConstantijnHeeft de Romeinse keizer Constantijn écht een bovennatuurlijk visioen gezien dat hem hielp zijn vijand te verslaan? Oudheidkundigen Jona Lendering en Vincent Hunink leggen deze legende onder de loep in hun boek Het visioen van Constantijn. De twee oudheidkundigen komen dankzij zorgvuldig wetenschappelijk onderzoek een grote stap dichter bij de waarheid achter het populaire verhaal. Hun belangrijkste bronnen van informatie zijn archeologische vondsten en originele historische teksten.

Visioen van de overwinning

In het Romeinse Rijk werden christenen vervolgd en ter dood veroordeeld. Volgens verhalen kreeg de Romeinse keizer Constantijn in het jaar 312 een visioen, bekeerde hij zich daarna tot het christendom, versloeg hij zijn vijanden en begon hij in de jaren erna de kerk te begunstigen. Zijn regeerperiode en zijn bekering worden gezien als een keerpunt in de geschiedenis, waardoor het christendom zich verder door Europa kon verspreiden. Lendering en Hunink laten zien dat deze versie van de geschiedenis niet helemaal klopt.

Een regeerperiode als een soap

De twee oudheidkundigen onderzochten allerlei historische bronnen om de werkelijke gebeurtenissen te achterhalen. Ze betrekken muntvondsten, gebouwen, inscripties, beeldhouwwerken en vele andere vondsten uit de vierde eeuw na Christus in hun verhaal.
Hieruit verrijst een beeld van het rijk van Constantijn een turbulente periode, getekend door misoogsten, migratiestromen, vol oorlogen en politieke machtswisselingen. 'Een periode als een soap,' schrijven ze..
Naast de voorwerpen bestudeerden ze ook veel oude teksten over het visioen. Vincent Hunink vertaalde eigenhandig de oudste tekst waarin het visioen van Constantijn voorkomt, de Panegyricus VI. Het blijkt een lovende toespraak aan het adres van Constantijn, die hij zelf had laten schrijven om zijn politieke carrière gunstig te beïnvloeden. Propaganda, zouden we nu zeggen.

Onderzoek met onbetrouwbare bronnen

Uit Het visioen van Constantijn blijkt dat veel historische bronnen elkaar tegenspreken of onvolledig zijn. 'Wie de Oudheid bestudeert, merkt dat zelfs een belangrijke gebeurtenis in een goed gedocumenteerde periode lastig te duiden is', schrijven de auteurs. Ze laten zien wat je als onderzoeker wél en niet kunt weten.' Een ding is wel duidelijk: Constantijn was vooral een gehaaid politicus die allerlei politieke en religieuze groepen tevreden hield en zo lange tijd aan de macht wist te blijven

Het visioen van Constantijn. Een gebeurtenis die de wereld veranderde door Jona Lendering & Vincent Hunink | Uitgeverij Omniboek | ISBN 9789401913096 | Paperback, geïllustreerd, 176 pag. | Prijs € 17,50 | E-book € 9,99