Bijzonder scheepswrak in de IJssel bij Hasselt gevonden

26-08-2014 - Francis Boer

Rijkswaterstaat was in het Zwartewater bij Hasselt op zoek naar het wrak van een gezonken pleziervaartuig, maar ontdekte bij toeval de resten van een schip uit het begin van de 16 eeuw. De vondst wordt de komende tijd nader onderzocht.

Een veel ouder scheepswrak

In augustus vorig jaar speurde Rijkswaterstaat de rivierbodem af met een zogenaamd side scan sonarapparaat op zoek naar het wrak van een gezonken pleziervaartuig. Met de sonar leken de wrakdelen snel gevonden, dus werden duikers naar beneden gestuurd. Die haalden enkele stukken hout naar boven voor inspectie. Toen bleek tot ieders verassing dat dit geen resten waren van het vermiste pleziervaartuig, maar zware houten scheepsonderdelen van een veel ouder scheepswrak. Het schip dateert uit de beginjaren van de 16e eeuw (circa 1500 na Chr.).

Sonaropnamen van het scheepswrak

Uit de vorm van de scheepsdelen bleek direct het belang van de vondst. Het was dus nodig om met meer precisie te bepalen hoe oud het hout van dit scheepswrak was. Daarbij is gebruik gemaakt van een zogenaamde dendrochronologische dateringmethode (jaarringenonderzoek).
Het werd duidelijk dat het hout van dit schip rond het einde van 15e eeuw was gekapt en waarschijnlijk vlak daarna is gebruikt voor de bouw. De bouwdatum van het schip ligt dus in het begin van de 16e eeuw. De lengte van het schip kunnen we afleiden uit de side scan sonar beelden; circa 27 meter lang. Voor onze huidige begrippen is dit misschien klein, maar voor die tijd was het een fors schip.

Extra onderzoek

Meer is op dit moment niet bekend over het scheepswrak. Het onderzoek wordt uitgevoerd in opdracht van Rijkswaterstaat en de gemeente Zwartewaterland. Onderzoeksbureau Periplus Archeomare gaat met Rijkswaterstaat in de laatste week van augustus dit onderzoek uitvoeren om de waarde van het wrak beter te kunnen bepalen.

Tijdens het duikonderzoek wordt bekeken wat er nog van het schip bewaard is, wat voor soort schip het is, waarom het daar terecht is gekomen en of er nog een scheepsinventaris of lading aanwezig is uit vroegere tijden. Dat betekent dus onder water meten, tekenen, grondboringen zetten en fotograferen. Rijkswaterstaat zal het werkschip Ir. F.W. Conrad beschikbaar stellen en verzorgt de scheepvaartbegeleiding.