Artikelen

Hunebedden in Nederland, deel 2

Hergebruik van hunebedden

'De hunebedden werden hier in relatief korte tijd gebouwd, zo tussen 3400 en 3200 voor Christus', vervolgt Hein Klompmaker. De meeste bleven een paar honderd jaar in gebruik. Of ze bestemd waren voor een belangrijk iemand of voor meerdere begravingen is nog verre van duidelijk. 'In de loop der tijd werd hier verschillend over gedacht. Zo werd in de 18e eeuw aangenomen dat dit grafmonument bedoeld was voor een soort van koning of een ander voornaam persoon.

Grot van Han-sur-Lesse - Meer dan stalactieten en stalagmieten

De ‘Grot van Han-sur-Lesse’ nabij Rochefort in de Belgische Ardennen staat bekend als één van de grootste grottencomplexen in Europa. Ze verrassen met betoverende landschappen; een wisselwerking tussen het water van de Lesse en het bijzondere ritme van stalactieten en stalagmieten. Feit is dat grotten in het algemeen en zeker de Grot van Han ‘steeds’ mensen aangetrokken heeft. De eerste sporen dateren van liefst negen millennia geleden. 

Hunebedden in Nederland

Hunebedden zijn de oudste monumenten in onze streken. Maar ze behoren hier eveneens tot de meest raadselachtige fenomenen. Ooit werd verondersteld dat hun bouw het werk van reuzen zou zijn. Zo op het eerste oog doen ze soms weleens denken aan uitwerpselen van giganten. Wat weten we vandaag de dag nu feitelijk over hun ontstaan, functies en bouwers? In deze special een stand van zaken van de (archeologische) kennis op dit gebied.

Thoetmosis' droom (of dekmantel)?

Iedereen kent het gouden masker van Toetanchamon en iedereen kent de Grote Piramide van Cheops. Het zijn stuk voor stuk iconen, maar wat veel mensen niet weten is dat het Egypte van de farao's nog eindeloos veel meer heeft te bieden. Dit keer: een bijzonder verhaal rondom de sfinx.

Berging van de IJsselkogge

Toen eind 2012 door Rijkswaterstaat eenmaal het principebesluit was genomen om het middeleeuwse scheepswrak in zijn geheel te lichten, begon een uiterst ingewikkelde bergingsoperatie, eentje die zelfs wereldwijd maar zelden is vertoond.

Archeologisch onderzoek naar de IJsselkogge

Voorafgaande aan de grondwerkzaamheden voor een nieuw systeem van waterbeheersing moesten het tracé van het nieuwe Reevediep en de IJsselbodem tussen Zwolle en Kampen op hun archeologische waarde worden onderzocht. Daarbij werden restanten van een middeleeuwse dijk, een aantal middeleeuwse constructies en enkele prehistorische resten waaronder een jachtkamp uit het mesoliticum aangetroffen. En dus ook de laatmiddeleeuwse kogge.

Wat te doen na de ontdekking van de IJsselkogge?

Even de feiten op een rij. In 2010 vonden duikers bij een vooronderzoek op de IJsselbodem een wrak. Deze werkzaamheden werden verricht in voorbereiding op de zomerbedverlaging Beneden-IJssel in het kader van het project ‘Ruimte voor de Rivier’. Dat project van Rijkswaterstaat is erop gericht het gebied van Kampen tot Zwolle in de toekomst droog te houden door middel van een bypass als het Reevediep en het verdiepen van de IJssel om de rivier bevaarbaar te houden. 

De Romeinse kust

In het Rijksmuseum van Oudheden kun je momenteel de tentoonstelling Romeinse kust bezoeken. Het gaat over het leven aan de Nederlandse kust in de Romeinse tijd. Tijdens deze tentoonstelling kan je meer te weten komen over handel en scheepvaart, de militaire organisatie van de kustverdediging, wonen bij zee en ook religie van de mensen in die tijd aan de kust. De tentoonstelling loopt nog tot 26 september 2016.

De IJsselkogge: de Hanze en Kampen

In 2010 werd bij vooronderzoek voor baggerwerkzaamheden in de rivierbedding van de IJssel bij Kampen een 15e-eeuwse kogge ontdekt. In deze special staan we stil bij de hele operatie van het archeologisch onderzoek van de scheepsresten en de berging en conservering daarvan, tegen de achtergrond van de geschiedenis van koggeschepen en Hanzesteden als Kampen.

Enkele bekende archeologische vondsten van Koggeschepen

De Kogge van Modderman is het wrak op kavel NM 107, in de wandelgangen genoemd naar de onderzoeker die het wrak in 1944 voor het eerst heeft onderzocht. Dit is het restant van een grotendeels intact kogge-achtig schip, met een lengte van ongeveer 15,7 m en een grootste breedte van 4,5 m. Dendrochronologisch onderzoek naar houtmonsters genomen tijdens de herverkenning in 2008 hebben een kapdatum opgeleverd van 1339 n.Chr. In Flevoland zijn 14 andere wrakken van dit scheepstype gevonden. Eén wrak werd bij Beverwijk aangetroffen. En bij Kampen nu dus de IJsselkogge.