Artikelen

Stad van licht en steen

Utrecht koestert merkwaardige fenomenen

Tekst en foto’s: Lou Lichtenberg

Als je de stad Utrech een gave Romeinse aardewerk kruikt per trein binnenkomt heb je al gauw het idee dat je hier alleen maar kunt shoppen. Een wandeling naar de binnenstad langs de vele winkels van Hoog Catharijne voedt dat idee op vorstelijke wijze. Wanneer je de kunst verstaat daaraan tijdig te ontsnappen maken de welluidende tonen van de klokken van de allesoverheersende Domtoren je weldra erop attent dat deze stad ook nog heel wat anders voor de bezoeker in petto heeft. De rijke geschiedenis van deze stad heeft namelijk ontelbare cultuurhistorische sporen nagelaten. Ofschoon het niet altijd makkelijk is die te duiden – gelukkig zijn er ook nog vele informatieve boekwerken en enthousiaste leden van Gilde Utrecht – zorgen de talrijke overblijfselen in ieder geval voor een waar festijn voor het oog.

Buffelen in een rijk gevulde tapasbar

Barcelona heeft het allemaal en dat is veel

Tekst en foto’s: Lou Lichtenberg

Barcelona, hoofdstUitzicht op het dakterras van de kathedraal.ad van de autonome regio Catalonië, bracht in het verleden veel pennen in beweging. En ook het toetsenbord van menige hedendaagse computer kreunt onder het geweld van het typen van letters waarmee over deze stad wordt verhaald. Want over Barcelona valt veel te vertellen. De stad beschikt niet alleen in financiële zin over rijkdom, maar ze is ook rijk aan schatten van haar culturele erfgoed. Ze lijkt daarmee op een van de vele tapasbars die je ook hier kunt vinden, vol met schaaltjes gevuld met lekkere hapjes die op kleine amuses lijken, maar die in totaliteit je maag meer dan vullen. En die maaltijd ligt vreemd genoeg toch niet zwaar op de maag.

Romeinse catastrofe in beeld

Locatie van Varusslag (9 n.Chr.) steeds aannemelijker

Tekst en foto’s: Lou Lichtenberg

Na de verovering van Gallië in 57 v.Chr. onder leiding van Julius Caesar kwamen ook grote gebieden van de huidige Lage Landen en Duitsland in Romeinse handen. Hun pogingen de noordelijke rijksgrens tot aan de Elbe in Noord-Duitsland te verleggen werden plots wreed verstoord. In het jaar 9 na Christus lokten Germaanse stammen drie Romeinse legioenen in een hinderlaag, waarna ze werden afgemaakt. Deze catastrofe ging als de ‘Varusslag’, ook wel aangeduid als de ‘Slag in het Teutoburger Woud’ de geschiedenisboeken in. Inmiddels zijn er steeds meer aanwijzingen over de plaats waar die slag plaatsvond. En die plaats: Kalkriese, is inmiddels ook een prachtig museum en park rijk.

Archeologe: Amazones hebben echt bestaan

Griekse vaas met afbeelding van een amazoneDe Amerikaanse archeologe Jeannine Davis-Kimball is ervan overtuigd dat ze het bewijs heeft gevonden dat het legendarische volk der amazones werkelijk heeft bestaan. Sterker nog: ze zegt een hedendaagse afstammeling van de amazones te hebben gevonden.

Een aantal jaar geleden vond Davis-Kimball in het zuiden van Rusland en de Oekraïne een aantal grafheuvels (Koergan) waarin Scythische of Sarmatische vrouwen waren begraven. Niet met de grafgiften die men doorgaans in vrouwengraven vindt (sieraden, huishoudelijk gereedschap), maar met volledige wapenrustingen. In andere vrouwengraven vond ze skeletten met gebogen dijbenen en samengedrukt stuitbeen, wat erop duidt dat de vrouwen veel paard hadden gereden. Davis-Kimballs conclusie: in de Scythische en Sarmatische samenleving hadden vrouwen geen traditionele rol, maar waren ze gewaardeerde krijgers. En dat, zegt ze, is de basis van de Griekse verhalen over de amazones.

Geschiedenis van ’s-Hertogenbosch

Binnendieze ’s-Hertogenbosch

Men veronderstelt dat waar de riviertjes de Dommel en de Aa samenvloeiden zich ooit een (moeras)bos bevond dat als jachtgebied toebehoorde aan Godfried I van Brabant, de eerste hertog van Brabant. Vandaar de naam ‘des Hertogen bosch’. Uit archeologisch onderzoek blijkt dat hier inderdaad een groot eikenbos moet zijn geweest.

De vroegste geschiedenis van Rotterdam

Arnold Carmiggelt is sinds 1 maart 2009 hoofd van het Bureau Oudheidkundig Onderzoek van de gemeente Rotterdam. Archeologie Magazine praat met hem over de geschiedenis van Rotterdam. En de archeologische vondsten aan de hand waarvan je over die geschiedenis kunt vertellen.