Artikelen

Wat doet een archeoloog?

Een archeoloog is iemand die de wetenschappelijk studie archeologie heeft gedaan. Aan de hand van overblijfselen uit het verleden probeert hij de geschiedenis te reconstrueren en te interpreteren. Veel mensen denken dat een archeoloog alleen opgraaft. Deze activiteit is dan misschien het meest zichtbaar, maar archeologie is veel meer dan opgraven. Een minstens zo belangrijk onderdeel vindt plaats op de werkkamer:het analyseren en vergelijken van vondsten. Door de veelheid van verschillende werkzaamheden werkt een archeoloog zelden alleen.

De vloek van Toetanchamon

Op 4 november 1922 ontdekte de Britse archeoloog Howard Carter de vrijwel ongeschonden tombe van de Egyptische farao Toetanchamon. Enkele maanden na de ontdekking overleed Lord Carnavaron, een Egyptoloog die samen met Carter de tombe had betreden. Een bekend historisch misverstand is dat deze plotselinge dood het gevolg was van de ‘Vloek van Toetanchamon’.

Oudste tandplak ooit geanalyseerd geeft kijk op het dieet van Neanderthalers

Foto via Wikimedia commons Wetenschappers afkomstig uit Australië en Groot-Brittannië hebben op de schedels van neanderthalers die gevonden zijn in grotten in België en Spanje resten van tandplak gevonden. Het is het oudste tandplak dat ooit geanalyseerd is en hieruit kan worden achterhaald wat onze voorouders aten. De conclusies van het onderzoek zijn gepubliceerd in het blad Nature. 

De ontdekking van het graf van Toetanchamon in 1923

Op 16 februari 1923 werd de grafkamer van Toetanchamon geopend door een archeologenteam onder leiding van de Britse archeoloog Howard Carter. Al in 1922 was het graf gevonden in de Vallei der Koningen. Het graf van Toetanchamon is een van de weinige graven die niet geplunderd is door dieven of al eerder is opengemaakt. Dit komt omdat het een relatief klein graf is en er veel zand voor de opening lag. Het graf was dus goed verborgen voor eventuele indringers.

Faraonische dierenliefde

Iedereen kent het gouden masker van Toetanchamon en iedereen kent de Grote Piramide van Cheops. Het zijn stuk voor stuk iconen, maar wat veel mensen niet weten is dat het Egypte van de farao's nog eindeloos veel meer heeft te bieden. Zoals, bijvoorbeeld, een der lieflijkste vondsten ooit.

Mummies in Tholen

De Zeeuwse plaats Tholen herbergt een bijzonder geheim. In de kelder van de Grote kerk liggen eenentwintig mummies. Hoe en waarom de skeletten mummificeerden is onbekend. Wel is bekend dat de mummificatie pas in de grafkelder optrad. Van balsemen is geen sprake omdat resten  van organen in de mummies zijn aangetroffen.

Archeologie en de erfgoedwet

Archeologie is de wetenschap die sporen uit het verleden, onze erfenis, bestudeert om het te reconstrueren en te begrijpen. Dergelijke overblijfselen, in het bijzonder de door de mens vervaardigde gebruiksvoorwerpen, worden bij opgravingen gevonden. Het wetenschappelijk onderzoek omvat die overblijfselen en het verband waarin zij worden aangetroffen.

De regioarcheoloog

De regioarcheoloog draagt zorg voor gemeenten die geen eigen gemeentelijk archeoloog hebben. Door met meerdere gemeenten in een gebied samen te werken, kan beleid, advies en uitvoering van archeologisch onderzoek goed worden gestroomlijnd. Doordat de regio-archeoloog zorgt dat alle bestaande kennis wordt gebundeld, kan hij of zij het werkveld goed overzien. Ook voorkomt het dat op de verkeerde plek wordt gezocht.

Vondstmelding en schatvindersregeling

Archeologie vertelt het verhaal van ons verleden. Om een zo compleet mogelijk beeld van dat verleden te krijgen is het in de Erfgoedwet geregeld dat archeologische vondsten en de locatie waar deze zijn gevonden moeten worden gemeld.

Archeologische resten van eten en planten: Monsters op tafel

Tijdens opgravingen wordt vaak scherfmateriaal van aardewerk gevonden. Wat kapot ging en niet meer gerepareerd kon worden werd eeuwen geleden weggegooid. Met een beetje gepuzzel en restauratiewerkzaamheden komen de mooiste borden, pannen en potten tevoorschijn. Maar wat zat daar eigenlijk in? Wat aten de mensen en hoe zag het landschap er vroeger uit?